Welkom In de Waagschaal

logoIdW

 

Welkom op de homepage van In de Waagschaal, tijdschrift voor theologie, cultuur en politiek; voortzetting van het in 1945 door K.H. Miskotte opgerichte gelijknamige blad.   Het blad verschijnt 12 maal per jaar.




‘Ich sehe Land!’

logoIdW

(Een door Miskotte in dit dagboek tot tweemaal genoemd citaat van de oude, aan aderverkalking lijdende Kant)

Benjamin
De lectuur van de selectie uit de dagboeken van K.H. Miskotte van 1938 tot en met mei 1940 viel bij mij samen met het opnemen – meer dan dat ervan te zeggen, zou ijdel zijn – van het Passagenwerk van Walter Benjamin. Bij de presentatie van dit dagboekdeel maakte één van de sprekers, de Ter Braakkenner en Interbellumspecialist Léon Hanssen, immers een vergelijking tussen Benjamin en de dagboeken van Miskotte en wees dit genre als kenmerkend aan voor niet alleen de literaire maar ook veel andere kunst uit die tijd. Het was precies deze stijl die, wat hem betreft, de dagboeken van Miskotte zo bijzonder maakt en de veel meer gedresseerde literatuur van nota bene Ter Braak en Du Perron ver achter zich laat. Lees meer

Viva Vox, bij de dood van Michel Legrand

logoIdW

Veel van wat krant, televisie en internet berichten over de onlangs overleden Franse componist Michel Legrand is klatergoud. De man ging op zijn 10e naar het conservatorium, kreeg daar les van Nadia Boulanger, schreef muziek voor 150 films, won drie Oscars, speelde jazz met Miles en Coltrane en werkte samen met alle sterren die je kunt verzinnen. Tussen de officiële loftuitingen van Tv-presentatoren en Wikipedisten trof mij een opmerking van de Franse operazangeres Natalie Dessaye. Dessaye maakte in de laatste jaren van Legrands leven twee CD’s met hem. In een interview van een paar jaar terug zegt zij over hun eerste CD: ‘Het bijzonderste eraan is, dat Michel zingt. Hij ontstijgt zelfs klassieke componisten als Schubert, Berlioz en Massenet doordat hij leeft en voortdurend muziek kan maken in de tegenwoordige tijd.’ Dessaye speelt de zanger Legrand hier uit tegen de componist. De laatste is wat haar betreft schatplichtig aan de eerste. Ik geloof dat zij daarmee de spijker op zijn kop slaat. Hoewel Legrand zelf misschien meende, net als zijn necrologen, dat zijn betekenis was gelegen in zijn enorme lijst van muzikale resultaten, ligt zijn echte verdienste wellicht in zijn stem, dat wil zeggen in zijn vermogen om de directe muzikale impuls hoorbaar te maken. Lees meer

Kuipers getuigenis voor Israël

logoIdW

Op donderdag 14 januari 1960 werd in de Westerkerk een interkerkelijke samenkomst gehouden voor Israël. Er was verontrusting over het opnieuw de kop opsteken van het antisemitisme in Europa en met name in West-Duitsland. Tijdens de bijeenkomst voerde onder anderen de toen bekende doopsgezinde predikant Frits Kuiper het woord. Ons blad nam zijn tekst integraal op.

Op woensdag 7 november 2018 sprak de kerk opnieuw over Israël. Tussen toen en nu is veel veranderd. Toen namen vrijwel alle kranten en tijdschriften een verslag van de gehouden avond op. Aanwezig waren vertegenwoordigers van het Koninklijk Huis en de regering. Dat zal nu niet meer zo snel gebeuren. Toen was de ontzetting over wat er in de oorlog gebeurde nog vers in het geheugen. Het enthousiasme voor Israël en met name voor het wonder in het Midden-Oosten was groot. Dat is nu, gelet op de harde Israëlische politiek, wel anders. Begrijpelijk dat de discussie over de onopgeefbare verbondenheid opnieuw oplaait. Die zal na het gesprek op 7 november niet ophouden. Lees meer

Het antwoord schuldig blijven

 

Theologie na Auschwitz, na de stichting van de staat Israël, na de Nakba

De Tweede Wereldoorlog. De Sjoa. Israël-theologie is daar uiteraard niet los van te zien. Op zichzelf zijn er meer dan voldoende theologische gronden voor Israël-theologie en ‘onopgeefbare verbondenheid’: in – grotendeels – dezelfde Schriften, het lezen daarvan en het leven daaruit. In verkiezing en verbond. Of nog anders gezegd (zie het artikel van Gerben van Manen in dit nummer): in de openbaring. Toch is het historische onvermijdelijk. De geschiedenis vanaf de eerste eeuw en de tijden door getuigt al van een unieke, pijnlijke verbondenheid tussen kerk en Israël. Maar de gebeurtenissen in de twintigste eeuw maken theologische doordenking noodzakelijk. Die vragen bovendien om een opstelling, een houding, in elk geval van de kerk tegenover Israël. Het is onvermijdelijk: onze theologie en ons kerk-zijn en christen-zijn zijn ‘na Auschwitz’. En evengoed ‘na de stichting van de staat Israël’. Daar hebben we als kerk en als christen iets mee te maken. Wat precies, dat is nog niet zo makkelijk te zeggen. En het is er ook niet altijd, het hoeft ook niet alles te bepalen. Maar het kan niet genegeerd worden. Lees meer